ملا عبد الفتاح فومنى گيلانى

135

تاريخ گيلان ( فارسى )

بعد از شكست لشكر خان احمد خان و هزيمتشان ، فرهاد خان به اتفاق اميرهء گسكر و على بيك سلطان و جمهور لشكر و سپاه ، در روز چهارشنبهء پنجم شهر مذكور ، داخل لاهجان شده ، در آنجا انتظار ورود شاه عباس مىكشيدند كه در روز جمعه هشتم « 1 » شهر مذكور ، رايات شاهى از افق بلدهء مذكوره طالع شده ، بعد از انقضاى مدت هشت ساعت و هجده دقيقه از روز مسطور ، داخل و وارد بلدهء مذكوره شده ، به فراز « 2 » تخت دولت خان احمد نزول نمود . نظم : چنين است رسم سراى غرور * گهى ماتم است اندر او گاه سور چنين است رسم سراى سپنج * گهى راحت است اندر او گاه رنج چنين است رسم سراى درشت * گهى پشت بر زين ، گهى زين به پشت مجملا روز چهارشنبهء هشتم ماه مذكور ، شاه عباس جهت تأليف قلوب مردم گيلان ، فرمان داد كه جارچيان در اردوى فرهاد خان جار بزنند كه هر كس از سپاه و عسكر كه دو تساق و اسير داشته باشد ، مستخلص و مطلق العنان سازند . حسب الحكم ، جمهور محبوسان و اسيران از قيد و بند آزاد گشته و به منازل و مقام خويش مراجعت نموده ، زبان به دعا و ثناى شاه گشودند . و شاه عباس فرمان داد كه بيلداران ، باغ پيش قلعه را كه از انواع والوان گل و رياحين ، غيرت خلد برين و از وفور اشجار ميوه‌دار ، نمودار سپهر دوار بود ، هموار سازند . بيلداران مذكور حسب الامر عمل نموده و تمامى آن زمين جنت تزيين را برهم زده ، اشجار و ازهار و خيابانها را با خاك يكسان نمودند و اثرى از آن باقى نگذاشتند و قريب دو هزار جريب زمين را كه اكنون به « سبزه ميدان » اشتهار دارد ، جهت چوگان‌بازى و قپق‌اندازى ترتيب دادند و درخت قپق نصب كردند . شاه عباس بنفسه متوجه شده ، به اتفاق امراء

--> ( 1 ) - نسخهء د : جمعهء هفتم . ( 2 ) - در اصل : قرار به جاى فراز .